Tsjechische Senaat verwerpt Chinese bemoeienis met opvolging Dalai Lama

Vertegenwoordiger Thinlay Chukki van de Centrale Tibetaanse Administratie samen met de senatoren die de resolutie hebben gesteund

De Tsjechische Senaat heeft op 25 maart 2026 een historische resolutie aangenomen die de religieuze vrijheid van het Tibetaanse volk verdedigt en China uitdrukkelijk uitsluit van elke rol in de aanwijzing van de volgende Dalai Lama. De resolutie werd aangenomen met 40 stemmen voor en geen tegen — een unaniem signaal van solidariteit met Tibet.

China heeft geen legitieme autoriteit

De kern van de resolutie is de expliciete verklaring dat de Volksrepubliek China “geen legitieme autoriteit” heeft om de opvolger van de 14e Dalai Lama aan te wijzen. De Senaat stelt dat de keuze van de 15e Dalai Lama “een exclusieve aangelegenheid van het Tibetaanse volk” is en erkent de Ganden Phodrang als de enige bevoegde instantie voor de identificatie van de volgende reïncarnatie.

Senaatsvicevoorzitter Jitka Seitlova presenteert de resolutie tijdens de plenaire vergadering

De resolutie werd ingediend door senaatsvicevoorzitter Jitka Seitlova en de senatoren Přemysl Rabas, Břetislav Rychlík en Jiří Růžička. Seitlova benadrukte de bredere mensenrechtelijke betekenis: “Dit is niet slechts een regionale kwestie. Het beperken van vrijheid, het ondermijnen van identiteit en het schenden van mensenrechten raken overal ter wereld de waarden die wij koesteren.”

Vergelijking met pausverkiezing

Senator Přemysl Rabas trok een treffende vergelijking: Chinese pogingen om de Dalai Lama-opvolging te controleren staan gelijk aan de situatie waarbij de EU zou bepalen wie de volgende paus wordt. Hij wees erop dat de resolutie ook ingaat op de recent aangenomen Chinese wet op etnische eenheid en vooruitgang, die de rechten van etnische minderheden verder inperkt.

Senator Přemysl Rabas spreekt tijdens het debat in de Tsjechische Senaat

Senator Břetislav Rychlík deed verslag van getuigenissen uit Tibetaanse ballingenschapsgemeenschappen, waaronder kinderen die hun taal en cultuur ontnomen worden in door de staat gerunde internaten. Hij omschreef deze maatregelen als “een massale poging tot genocide op een historische natie.”

Zorg over Chinese assimilatiewet

De Senaat sprak ook zijn ernstige bezorgdheid uit over de Chinese “Wet ter Bevordering van Etnische Eenheid en Vooruitgang”, aangenomen op 12 maart 2026. Deze wet pretendeert ook buiten het Chinese grondgebied te gelden — inclusief EU-burgers die Tibetaanse identiteit ondersteunen. De resolutie wijst op meer dan honderd illegale buitenlandse politiestations, waaronder een in Praag, die worden ingezet om de Tibetaanse diaspora te intimideren en te monitoren.

Senator Břetislav Rychlík na de aanneming van de resolutie

Senaatsvicevoorzitter Jiří Oberfalzer verwelkomde Thinlay Chukki, vertegenwoordiger van Zijne Heiligheid de Dalai Lama en de Centrale Tibetaanse Administratie, en benadrukte dat haar aanwezigheid “een teken van solidariteit van de Senaat met Tibetanen die in China worden onderdrukt” is.

Diplomatieke context

De resolutie bouwt voort op een langdurige warme relatie tussen Tsjechië en Tibet, geworteld in de erfenis van president Václav Havel. Recent bezocht een parlementaire delegatie in december 2025 Dharamshala, en president Petr Pavel ontmoette de Dalai Lama in juli 2025. Tsjechië sluit zich hiermee aan bij een groeiende lijst landen — waaronder de VS, Duitsland, België, Nederland en de Europese Unie — die publiekelijk de religieuze vrijheid van Tibet en het recht van Tibetanen om hun eigen spirituele leiderschap te bepalen hebben bevestigd.

Thinlay Chukki reageerde na de stemming: “De Tsjechische Senaat heeft vandaag een duidelijke en krachtige boodschap aan de wereld gestuurd: spiritueel erfgoed kan niet worden vastgelegd door een autoritaire staat.”

China reageerde op 27 maart 2026 met scherpe kritiek en stelde dat de resolutie “grof inmengt in de binnenlandse aangelegenheden van China.” De Tsjechische Senaat liet zich daardoor niet van haar standpunt afbrengen.