Human Rights Watch: China gebruikt kleuterscholen om Tibetaanse kinderen te assimileren

Een veiligheidsbewaker bij een Tibetaanse kleuterschool. Foto: Human Rights Watch.

Human Rights Watch (HRW) publiceerde op 4 mei 2026 het rapport “Start with the Youngest Children”: China’s Use of Preschools to “Integrate” Tibetans” Het 72 pagina’s tellende document beschrijft hoe Beijing kleuterscholen heeft omgevormd tot een instrument om Tibetaanse kinderen — sommigen nog maar drie jaar oud — los te koppelen van hun moedertaal, cultuur en religie. Volgens HRW vormt het beleid een “near-final step” in een decennialang proces waarin het Tibetaans als onderwijstaal stelselmatig is verdrongen.

Het Harmonisatieplan van 2021

De kern van het beleid is het Children’s Speech Harmonization Plan, in juli 2021 uitgevaardigd door het Chinese ministerie van Onderwijs. Het plan verplicht alle kleuterscholen in het land — inclusief die in etnische minderheidsgebieden — om uitsluitend standaard Mandarijn te gebruiken voor verzorging, opvoeding en onderwijs. In november 2024 verankerde de nieuwe Preschool Education Law het Chinees als “basistaal” voor het kleuteronderwijs. De Wet op de Bevordering van Etnische Eenheid en Vooruitgang, in werking getreden in 2026, dreigt zelfs met juridische sancties voor wie burgers belemmert in het leren of gebruiken van standaard Chinees.

Een taal die binnen weken verdwijnt

HRW documenteert dat Tibetaanse kinderen vaak binnen enkele weken na hun inschrijving op een Chineestalige kleuterschool stoppen met het spreken van Tibetaans. Een moeder wordt geciteerd over haar vijfjarige dochter: negen maanden na het begin van de kleuterschool stond het kind erop dat ze “alleen Chinees kan spreken, dat ze uit Xining komt… dat ze Chinees is en geen Tibetaan.” Een andere ouder schreef op sociale media: “Na slechts één maand op de kleuterschool spreekt mijn kind vrijwel geen Tibetaans meer… ik ben werkelijk gebroken.”

De cijfers ondersteunen dit beeld. De kleuteronderwijsdeelname in de Tibetaanse Autonome Regio overschreed in 2024 de 91 procent. Basisscholen vereisen in toenemende mate een bewijs van kleuterschooldeelname, waardoor ouders in de praktijk geen keus meer hebben. Een onderzoek uit 2018 wees uit dat 76 procent van Tibetaanse studenten hun eigen naam niet meer in het Tibetaans kon schrijven.

Indoctrinatie vanaf de kleutergroep

Het Chineestalig regime gaat hand in hand met politieke en culturele indoctrinatie. Tibetaanse kleuters vieren Han-Chinese feestdagen zoals het Drakenbootfestival als hun “traditionele cultuur,” reciteren Chinese klassieken en verkleden zich als soldaten van het Rode Leger om militaire scenario’s na te spelen. Tegelijkertijd zijn Tibetaans-boeddhistische elementen, religieuze feesten en lokale culturele uitingen expliciet uit het curriculum geweerd. In augustus 2025 werden in hele prefecturen recitatiewedstrijden voor kleuters in Chinese klassieken georganiseerd.

Daarnaast worden kleuters onderworpen aan formele Chinese taaltoetsen — in 2024 werden alleen al in de prefectuur Ngari 3.478 kinderen getest. Een vergelijkbare toets voor het Tibetaans bestaat niet. Via “small hands holding big hands”-campagnes worden ouders aangespoord thuis Chinees te spreken; sommige scholen vragen video’s waarin kinderen met hun ouders Mandarijn praten.

Een culturele breuk binnen één generatie

Zelfs Chinese academici waarschuwen voor de gevolgen. Ma Rong, een van de architecten van het integratiebeleid, erkende reeds in 2019 dat Chineestalig onderwijs “onvermijdelijk gevolgen heeft voor het leren van de moedertaal en de overdracht van traditionele cultuur.” De Tibetaanse onderzoeker Bama Amo waarschuwde dat volledig Chineestalig onderwijs leidt tot “culturele breuk”: kinderen die hun moedertaal verliezen zonder het Chinees voldoende te beheersen, en die noch in de Chinese samenleving noch in hun eigen gemeenschap kunnen functioneren.

HRW concludeert dat het beleid kinderrechten op taal, cultuur, onderwijs en gezinsleven schendt — rechten die zijn vastgelegd in het VN-Verdrag inzake de Rechten van het Kind en in China’s eigen grondwet. De organisatie roept Beijing op het beleid van gedwongen assimilatie te beëindigen en Tibetaanse kinderen het recht te geven om in hun eigen taal op te groeien en onderwijs te volgen. Ook vraagt HRW buitenlandse regeringen om China publiekelijk aan te spreken op deze schendingen.

Lees verder

Het volledige rapport van Human Rights Watch — inclusief alle getuigenissen, juridische analyse en aanbevelingen — is te lezen op de website van HRW.

Lees het volledige rapport bij Human Rights Watch →