Sloop Tibetaanse identiteit begint in Larung Gar

Larung Gar tijdens een eerdere sloopgolf: de kale banen die door de nederzetting zijn getrokken, tonen waar woningen zijn weggehaald. Van de huidige sloopwerkzaamheden bestaan geen openbare beelden — de sloop vindt bij nacht plaats en fotograferen is verboden. (Archiefbeeld, TCHRD)

In Larung Gar geven de Chinese autoriteiten een voorproefje van wat de op 1 juli in werking getreden Etnische-Eenheidswet betekent voor Tibet. Halverwege juli zijn Chinese sloopbedrijven begonnen met grootschalige werkzaamheden in dit klooster, een van de grootste en belangrijkste centra voor Tibetaans-boeddhistisch onderwijs ter wereld. Minstens 1.060 woningen van monniken en nonnen zijn aangewezen voor sloop.

De werkzaamheden begonnen rond 13 juli 2026 en worden volgens bronnen vooral ‘s nachts uitgevoerd — vermoedelijk om publieke verslaggeving, documentatie en satellietwaarneming te bemoeilijken. Delen van het terrein worden afgezet met hekken en er wordt water gesproeid om stofwolken te maskeren. Fotograferen en filmen zijn verboden, de bewegingsvrijheid is beperkt en het toezicht is zwaar. Op 15 juli waren de eerste zes woningen al verwoest; op 21 juli gingen de sloopwerkzaamheden onverminderd door. Serthar, het district waarin de academie ligt, blijft zwaar afgesloten voor bezoekers.

Dat de sloop zich aan het oog onttrekt, is geen bijkomstigheid maar beleid. Er bestaan dan ook geen openbare foto’s van deze sloopronde: de beelden bij dit artikel komen uit eerdere campagnes.

Een wet die uitwissing legaliseert

Dat de bulldozers nog geen twee weken na de inwerkingtreding van de Wet ter Bevordering van Etnische Eenheid en Vooruitgang in actie kwamen, is geen toeval. De wet verankert de gedwongen assimilatie van Tibetanen, Oeigoeren en andere volken in wetgeving, en stelt kritiek erop strafbaar — ook buiten China’s grenzen. Larung Gar is de eerste grote plek waar zichtbaar wordt wat die wet in de praktijk betekent: niet een beleidsvoornemen op papier, maar bulldozers in het donker.

Satellietbeelden brachten de omvang van de sloopgolf van 2016–2017 aan het licht — precies de vorm van documentatie die de Chinese autoriteiten nu proberen te voorkomen.

Meer dan twintig jaar afbraak

Larung Gar werd in 1980 opgericht door de vooraanstaande Tibetaans-boeddhistische meester Khenpo Jigme Phuntsok, met steun van de toenmalige Panchen Lama, om de boeddhistische geleerdheid na de Culturele Revolutie nieuw leven in te blazen. Het groeide uit tot een uniek centrum voor studie en meditatie en voor het behoud van de Tibetaanse taal, religie en cultuur. Duizenden monniken, nonnen en lekenbeoefenaars kwamen er samen, onder wie ook veel Chinese boeddhisten. Daarmee werd Larung Gar een krachtig symbool van de levenskracht en uitstraling van het Tibetaans boeddhisme.

Juist die aantrekkingskracht maakte de academie verdacht in de ogen van Peking. In 2001 werden de woningen van naar schatting 8.000 bewoners gesloopt om hun aantal te halveren. Toen de gemeenschap opnieuw groeide tot zo’n 10.000 mensen, volgden in 2016 en 2017 nieuwe uitzettingen en werden bijna 5.000 woningen verwoest. Sinds 2019 wordt de deelname van Chinese boeddhisten beperkt, en sinds november 2021 worden zij van de Tibetaanse bewoners gescheiden. Elke keer dat de gemeenschap zich herstelt, komen de bulldozers terug.

April 2016 en april 2017: het effect van één sloopgolf op de gemeenschap. Nu herhaalt hetzelfde patroon zich, maar buiten het zicht van camera’s.

In februari 2017 waarschuwden zes onafhankelijke VN-experts dat de maatregelen in strijd zijn met het internationaal recht en neerkomen op “gecoördineerde aanvallen op materieel en immaterieel cultureel erfgoed”.

Een aanval op een levende gemeenschap

De nieuwste sloopwerkzaamheden gaan om veel meer dan de vernietiging van gebouwen. Het zijn geen bouwvallen die wijken voor stadsvernieuwing, maar de huizen van mensen die daar wonen om te studeren en te bidden. Dit is een directe aanval op een levende spirituele gemeenschap, op de religieuze vrijheid van Tibetanen en op het voortbestaan van een unieke cultuur — een flagrante schending van rechten die China in zijn eigen grondwet zegt te garanderen.

De Tibet Support Groep Nederland maakt zich grote zorgen over deze ontwikkeling en roept de internationale gemeenschap op om zich duidelijk en krachtig uit te spreken. Wij roepen de Nederlandse regering en de Europese Unie op om China rechtstreeks aan te spreken op de sloop in Larung Gar en op de Etnische-Eenheidswet die deze mogelijk maakt. De sloopwerkzaamheden en gedwongen uitzettingen moeten onmiddellijk worden stopgezet.

De Tibet Support Groep Nederland zet zich in voor de rechten, de cultuur en de politieke vertegenwoordiging van het Tibetaanse volk.