Vooraanstaande Tibetaanse boeddhistische leider gearresteerd terwijl China opnieuw een Tibetaans-talige school sluit
Chinese autoriteiten hebben op 4 december 2025 Choktrul Dorje Ten Rinpoche, een vooraanstaande Tibetaanse boeddhistische leider en opvoeder, gearresteerd als onderdeel van een verscherpte campagne tegen onderwijs in de Tibetaanse taal. Na zijn arrestatie volgde de gedwongen sluiting van zijn school en een bredere repressie van de lokale gemeenschap, onder meer via dreigingen binnen het sociale kredietsysteem.
De Dorje Ten Etnische Beroeps- en Technische School, gedwongen gesloten eind 2025. Bron: Tibet Times
De arrestatie
Choktrul Dorje Ten Rinpoche, abt van het Osel Thegchok Chokhorling (Minthang) klooster in Chikdril County, Golog Tibetaanse Autonome Prefectuur, werd volgens meerdere bronnen — waaronder de International Campaign for Tibet (ICT) en de Central Tibetan Administration (CTA) — aangehouden terwijl hij alleen reisde.
Er is geen officiële verklaring gegeven voor zijn arrestatie. Zijn huidige verblijfplaats is onbekend en het is onduidelijk welke Chinese veiligheidsdienst — politie, geheime politie of staatsveiligheid — verantwoordelijk was voor de aanhouding.
“De aanval van de CCP op het leren van de Tibetaanse taal bereikt nu ook de laatste scholen die tot nu toe buiten hun greep zijn gebleven.” — International Campaign for Tibet
Wie is Choktrul Dorje Ten?
Choktrul Dorje Ten werd in 1967 geboren in Minthang. Hij studeerde boeddhistische filosofie bij vooraanstaande leraren en behaalde de titel van Khenpo (doctor in boeddhistische studies) aan de gerenommeerde Larung Gar Boeddhistische Academie van de Vijf Wetenschappen in Sertar. Hij staat aan het hoofd van het Minthang Woesel Thekchog Choekhor Ling klooster en heeft zijn leven gewijd aan religieus onderwijs en scholing.
In 2010 richtte hij, met officiële goedkeuring van de Chinese overheid, de Dorje Ten Etnische Beroeps- en Technische School op. De school bood een uniek curriculum met een combinatie van:
- Onderwijs in de Tibetaanse taal
- Beroepsopleidingen in thangka-schilderkunst, Tibetaanse geneeskunde, kleermakerij en tentenmaken
- Algemene vakken zoals Chinees, Engels, wiskunde en kalligrafie
Volgens het Tibetan Centre for Human Rights and Democracy (TCHRD) heeft de school sinds de oprichting meer dan 5.000 studenten opgeleid, waarvan meer dan 1.000 zijn doorgestroomd naar hogescholen en universiteiten.
De Dorje Ten Etnische Beroeps- en Technische School, gedwongen gesloten eind 2025. Bron: Tibet Times
Sluiting van de school en gevolgen voor studenten
De Dorje Ten Etnische Beroeps- en Technische Middelbare School werd tussen oktober en november 2025 gedwongen gesloten, voorafgaand aan de arrestatie. Op dat moment waren meer dan 400 studenten ingeschreven, waarvan ongeveer de helft jonge monniken en nonnen.
Alle studenten werden naar huis gestuurd. Volgens Bitter Winter zetten de autoriteiten studenten onder druk om over te stappen naar door de staat beheerde instellingen. Dit maakt deel uit van breder beleid dat Tibetaanse kinderen verplicht om naar kostscholen van de staat te gaan, waar het onderwijs voornamelijk in het Mandarijn plaatsvindt.
De sluiting weerspiegelt wijzigingen in de Chinese onderwijswetgeving uit 2021, die de controle van de Communistische Partij over particuliere scholen centraliseerden en in de praktijk gericht zijn op instellingen die onderwijs in de Tibetaanse taal aanbieden.
Studenten van de Dorje Ten Nationale Beroeps- en Technische School vóór de sluiting. Bron: TCHRD
Druk op de gemeenschap via het sociale kredietsysteem
Na de arrestatie van Choktrul Dorje Ten hebben Chinese autoriteiten de druk op bewoners van Minthang en de bredere regio Amdo Golog verder opgevoerd.
Volgens Phayul en The Tribune India organiseerden functionarissen een verplichte “Rural Governance Credit Score Exchange Conference” in Minthang. Minstens één vertegenwoordiger per huishouden moest aanwezig zijn — weigering was geen optie.
Bewoners werden expliciet gewaarschuwd dat:
- Niet-naleving van overheidsrichtlijnen leidt tot puntenaftrek binnen het sociale kredietsysteem
- Het delen van gevoelige informatie of het verspreiden van “geruchten” wordt bestraft
- Politieke loyaliteit direct gekoppeld is aan toegang tot voorzieningen en voordelen
Het rurale kredietsysteem, ingevoerd in Minthang in 2018, stelt bewoners in staat punten te verzamelen door deelname aan overheidsprogramma’s en door de staat goedgekeurde activiteiten. Deze punten kunnen worden ingewisseld voor geld of goederen via een “puntenbank”. Critici beschouwen het systeem als een instrument van dwang, dat loyaliteit afdwingt en afwijkende meningen bestraft.
Onderdeel van een systematische campagne
De arrestatie en sluiting van de school passen in een breder gedocumenteerd patroon van maatregelen van de Chinese overheid tegen Tibetstalig onderwijs. In de afgelopen jaren zijn meerdere particuliere Tibetaanse scholen gesloten, terwijl de autoriteiten inzetten op vervanging door door de staat beheerde kostscholen waar Mandarijn de belangrijkste onderwijstaal is.
Dit is niet de eerste keer dat Choktrul Dorje Ten wordt vastgehouden. In november 2024 werd hij eveneens gearresteerd om onbekende redenen en later vrijgelaten onder streng toezicht, met een verbod om de provincie Qinghai te verlaten. Zijn recente arrestatie markeert een duidelijke escalatie.
Mensenrechtenorganisaties hebben opgeroepen tot zijn onmiddellijke vrijlating en vragen internationale aandacht voor de systematische ontmanteling van Tibetstalig onderwijs in Tibet.
Bronnen: International Campaign for Tibet, TCHRD, Tibet Times, Phayul, The Tribune India, Bitter Winter, Central Tibetan Administration